آثار تاریخی سامرا

سامرا، یکی از چهار شهر زیارتی عراق در کنار نجف، کربلا و کاظمین و یکی از زیارتگاه‌های مهم کربلا برای شیعیان می باشد. این شهر مرکز استان صلاح الدین است و در بین تکریت و بغداد قرار دارد. سامرا در سال ۲۲۱ق مرکز خلافت معتصم عباسی شد. این شهر به سبب وجود آرامگاه امام علی النقی(ع) و امام حسن عسکری(ع) دو پیشوای شیعه موسوم به «عسکریین» در آن، شهرت دارد .در این شهر مکانهای تاریخی بسیاری نهفته است که با سفر با تور هوایی کربلا می توانید به این مکانها بروید که در این قسمت چهار مورد از این آثار را براتون شرح خواهیم داد.

آثار تاریخی سامرا

1. مسجد جامع سامرا

مسجد جامع سامرا یکی از آثار باستانی سامرا ست که به «جامع المتوکل» مشهور می باشد و از ساختمانهاي يکي از پليدترين خلفاي عباسي; يعني متوکل عباسي (232-247 هـ .) است.اين مسجد يکي از عظيم ترين مساجد جهان اسلام در آن دوره بشمار مي رفته است ولی امروزه فقط مأذنه و ديوارهاي آن باقي است که همين دو نيز دليل بر عظمت اين ساختمان است.ابعاد ديوارهاي مسجد 160×240 متر است آنچه بر اهميت معماري اين مسجد مي افزايد گلدسته آن است که به «ملويه» شهرت دارد و در شمال برج و باروی مسجد و در فاصله 25 متري آن ساخته شده است. ساختمان اين گلدسته مخروطي شکل است که بر قاعده اي مربع به طول 32 متر قرار دارد.

اين مأذنه بر خلاف سنت تمام گلدسته ها، که راه رسيدن به بام آن از پله هايي است که درون مأذنه تعبيه شده، از بيرون آن مي باشد؛ از اين رو پله ها گِرداگرد سطح بيروني گلدسته را دور زده و به بام آن که در ارتفاع 52 متري از زمين است مي رسد.بنا به روايت مورخان، متوکل مبلغ 5 ميليون درهم براي ساختمان اين مسجد هزينه کرده است.

آثار تاریخی سامرا

 

2.متوکّليه سامرا

متوکّليه، شهر کهن سامرا است که از سوي متوکل عباسي ساخته شد و امروزه خرابه هاي اين شهر در فاصله کوتاهي از شمال سامرا نمايان است. از ويژگي هاي اين شهر، خيابان کشيهاي منظم و مستقيمي است که نمونه آن در ديگر شهرها کمتر يافت مي شود. در بخشي از اين شهر مسجدي به نام «جامع ابي دُلَف» وجود دارد.

3.مسجد جامع ابي دلف

جامع ابي دلف یکی دیگر از بناهای تاریخی سامرا می باشد که نمونه کوچکترِ مسجدجامع متوکل است به ابعاد 138×215 متر با بارويي به ضخامت 60/1 متر. اين مسجد داراي 18 دروازه است. گلدسته اين مسجد شبيه ملويه است، بااين تفاوت که ارتفاع آن19 متر مي باشد. اين مسجد به نام قاسم بن عيساي عِجْلي مشهور به أبودلف (متوفاي 226 هـ.ق) نامگذاري شده که از فرماندهان عباسي و از شيعيان معتقد بشمار مي رفته است و امروزه بسیاری از زائریت تور کربلا حتما از این مکان دیدن می کنند.

بناهای تاریخی سامرا

4.سرداب مقدس سامرا

سرداب مقدس که زیرزمین خانه مسکونی امام حسن عسکری (ع) بوده است. بنابر گزارش‌هایی، امام مهدی (عج) بارها در زمان حیات پدر و پس‌ازآن در این مکان دیده‌شده‌ و علت نام‌گذاری این مکان به سرداب غیبت همین است.

5.مناره ملویه سامرا

مناره ملویه در ضلع شمالی مسجد جامع سامرا. این مناره، پس از سال‌ها هنوز هم پابرجاست و از دوردست نظر هر بیننده‌ای را جلب می‌کند.

6.قصرهای سامرا

قصرهاي سامرا، خلفاي عباسي که به سامرا نقل مکان کردند، همگي مشهور به فسق و فجور و برگزاري مجالس جشن و سرور و شادماني بودند؛ از اين رو، اقدام به ساختمان کاخهاي سرسبز و خوش آب و هواي متعددي در جاي جاي اين شهر و در کناره هاي رودخانه دجله کردند که امروزه تنها از آن کاخها ديوارهاي فرو ريخته و ستونهاي ويرانه باقي مانده است.

نام برخي از کاخها در سمت شمال غربي مسجد جامع متوکل و در شهر المتوکليه:

قصر الجعفري، قصر العروس، قصر المختار، قصر الوحيد، قصر الجعفري المُحْدَث، قصر الغريب، قصر الصبح، قصر المليح، قصر بستان الايتاخيه، قصر التلّ، قصر الجوسق، قصر برکوارا، قصر القلائد، قصر الغَرد، قصر المتوکّليه، قصر البهو، قصر اللؤلؤه و…و بنابه روايت مورخان حداقل هزينه ساختمان هر يک از اين قصرها، متجاوز از پنج ميليون درهم بوده است.

آثار باستانی سامرا